PHƯỚC HẠNH NỘI TẠI
Thi thiên 1
Trong một thế giới ồn ào và vội vã ngày nay, thời kỳ “ăn no mặc ấm đã qua”, con người bước vào thời đại “ăn ngon mặc đẹp”. Có người tìm kiếm hạnh phúc trong sự giàu sang, danh vọng, có người định nghĩa hạnh phúc là sức khoẻ, gia đình yên ổn, tài chánh đầy đủ, hoặc những đam mê được thoả mãn.
Nhưng phần lớn những giá trị đó chỉ là sự lấp đầy của cảm xúc nhất thời, dựa trên hoàn cảnh và điều kiện bên ngoài. Khi hoàn cảnh thay đổi, thì cảm xúc cũng dễ thay đổi theo. Mà điều gì tác động từ bên ngoài thì không mang tính bền bỉ theo thời gian.
Điều đáng lo ngại là Cơ đốc nhân ngày nay cũng bị cuốn vào vòng xoáy cảm xúc nhất thời. Có thể hạnh phúc đến khi gặp thuận cảnh, nhưng phước hạnh đến khi tâm linh được neo trong Chúa trong mọi hoàn cảnh.
Vậy, làm sao để có được một phước hạnh nội tại, vững chắc từ bên trong, mà không bị hoàn cảnh chi phối?
Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau nhìn lại, giá trị cốt lõi của một đời sống đặt trọng tâm đúng chỗ, để khám phá phước hạnh được bày tỏ trong Thi thiên thứ 1
Có 3 điều học được trong Thi thiên 1
1. Sự nuôi dưỡng từ bên trong (1-3)
2. Sự trống rỗng ở bên ngoài (4-5)
3. Phước đến khi được Chúa biết (6)
Sách Thi thiên là bộ sưu tập âm nhạc ca ngợi Chúa của tuyển dân Ysoraen, cũng là nét đẹp thờ phượng của các tín hữu Cơ đốc qua nhiều thế hệ.
Thi thiên cũng là sách được dùng để phổ nhạc nhiều nhất, với rất nhiều bài hát về sự cảm tạ, tôn vinh Chúa. Ngoài việc phổ nhạc thì sách cũng có nội dung dài nhất (150 chương, được chia làm 5 quyển với cấu trúc mô phỏng 5 sách Ngũ Kinh
Sách Sáng Thế ký nói về vũ trụ, loài người và chương trình cứu chuộc của Đức Chúa Trời; qua sự lựa chọn sai lầm của một người, tội lỗi đã bước vào thế gian, mang đến sự chết thuộc linh và sự hư hoại cho cả nhân loại. Tương ứng, tập thứ 1 (Thi thiên 1-41) cho thấy nền tảng của sự lựa chọn đúng đắn, một lối sống công chính trong thế giới sa ngã.
Thi thiên 1 là lời mở đầu quan trọng cho toàn bộ sách Thi thiên, đóng vai trò cánh cửa vào các thi thiên khác. Tiếng nói của sự khôn ngoan, sự dạy dỗ trong giao ước, và các nguyên tắc cho đời sống.
I. SỰ NUÔI DƯỠNG TỪ BÊN TRONG (1-3)
Thi thiên 1, bày tỏ tầm quan trọng trong việc lựa chọn đúng đắn. Cách nhập đề trực tiếp của Thi thiên 1, tạo nên một hiệu ứng kép: vừa cảnh báo - vừa mời gọi “phước cho người nào” (dù mới hay tin Chúa lâu năm, thì đây vẫn là cốt lõi cho một nếp sống đạo đức.)
Từ ngữ “Phước” trong tiếng Hê-bơ-rơ là אַשְׁרֵי (Ashrei), nghĩa là: "hạnh phúc thay", "may mắn thay". Xuất phát từ động từ ashar, có nghĩa là "đi đúng hướng", "tiến bước tới" . Trong lý tưởng Hê-bơ-rơ, người được phước là người đi đúng hướng thuộc linh.
Trong đời sống thể chất, nhiều người chọn thực phẩm sạch với 3 không (không chất bảo quản, màu tổng hợp, hương liệu nhân tạo) vì biết rằng những yếu tố hấp dẫn vị giác bên ngoài, sẽ làm suy giảm sức khỏe về sau.
Đời sống tâm linh, càng cần tinh sạch hơn như vậy, với “tiêu chuẩn 3 không” rất rõ ràng
o không đi theo mưu kế của kẻ ác
o không đứng trong đường tội nhân
o Không ngồi chỗ của kẻ nhạo báng
3 hành động này, mà là ba mức độ ảnh hưởng tăng dần: từ tiếp nhận tư tưởng sai lệch, đến dừng lại trong lối sống sai, rồi cuối cùng an vị trong thái độ chống nghịch chân lý. Nếu thực phẩm dơ làm cơ thể bị nhiễm độc, thì suy nghĩ sai, và thái độ sai cũng làm cho tâm linh Cơ đốc nhân chai sạn trước mặt Đức Chúa Trời.
3 động từ “đi (theo), đứng (trong đường), ngồi (chung)” là 3 cụm từ không tách rời, nhưng là 3 mức độ tăng dần – cũng là cấp bậc sa sút thuộc linh “khi tư tưởng lệch lạc, hành động sẽ sai trật, lối sống sẽ hư hoại”. Nếu thực phẩm bẩn làm cơ thể nhiễm độc, thì tư tưởng sai trật sẽ làm cho tâm linh con người, chai lì trước mặt Đức Chúa Trời.
Eva đã từng đi theo lý luận dụ dỗ của con rắn, bà đứng lại xem “coi bộ ăn ngon”, rồi chấp nhận ngồi chung với sự quỷ quyệt, trở thành đồng phạm cám dỗ Adam
Ngày nay, nếu lượng thông tin mà chúng ta tiếp nhận vào mà không sàn lọc cẩn thận thì sẽ dễ bị “ngộ độc tâm linh”. Những gì mắt thấy, tai nghe, nội dung đọc trên mạng, lời khuyên xung quanh…nếu không được đối chiếu với lời Chúa thì nó sẽ âm thầm xô lệch tâm trí mình. Chỉ cần nhỏ 1 giọt nước bẩn vào ly nước, thì cả ly nước đều bị ảnh hưởng. Tâm trí con người cũng vậy. không phải mọi điều phổ biến đều là đúng, mọi điều hấp dẫn đều là có ích.
Sứ đồ Phao-lô nhắc nhở trong thư tín Ê-phê-sô 5:7-8 “Chớ thông đồng với (dòng dõi không vâng phục), trước kia anh em là bóng tối, nhưng bây giờ trong Chúa, anh em là ánh sáng. Hãy bước đi như các con của ánh sáng”
Con đường phước hạnh không phải chỉ tránh điều sai, mà còn chủ động theo đuổi điều đúng. 2 điều cần làm để gắn bó với Chúa hoà nhập vào lời Ngài, để k hoà tan vào thế gian
(c2) Vui thích về luật pháp của Đức Giê-hô-va, Suy gẫm luật pháp ấy ngày và đêm
Từ ngữ "vui thích" tại đây không nói đến cảm xúc nhất thời, (trời quang mây tạnh thì tui vui, trời ui ui thì tui bùn) hàm ý một sự uốn nắn đời sống hướng về phía Chúa, (khoảng trống như một số người tìm đến thiền định), nhưng mà hướng về bản tánh của Đức Chúa Trời.
Thi thiên 119:14-15 (BDHĐ) “tôi vui mừng vì lời Chúa phán, như người được trân châu bảo vật, suy nghiệm nguyên tắc Chúa, mắt chăm nhìn đường lối Ngài.
Thay vì để hệ tư tưởng bất ổn ảnh hưởng đến suy nghĩ của mình, thì người đó lấp đầy tâm trí mình bằng Lời của sự ổn đinh, để Lời đó hành động, điều chỉnh và biến đổi đời sống của mình mỗi ngày
Vì “luật pháp của Đức Giê-hô-va là trọn vẹn, bổ dưỡng linh hồn” (thi thiên 19:7)
Giô-suê 1:8 quyển sách luật pháp này chớ xa miệng con, hãy suy gẫm ngày và đêm, cẩn thận làm theo, thì sẽ thịnh vượng trong con đường mình.
Thi thiên 119 cũng liên tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyên tâm vào Lời Chúa và những phước hạnh kèm theo với sự vâng phục đó.
Điều gì đang nuôi tâm trí mình mỗi ngày? Điều gì đang chiếm hữu suy nghĩ của tôi? Tôi có đang để Lời Chúa hướng dẫn hay để cho tiếng nói của thế gian dẫn dụ mình?
Một cây xanh không phải vì người ta nhìn thấy lá xanh, mà vì bên dưới có rễ hút nước liên tục. Nếu rễ mất nguồn, không chạm được đến nguồn nước, lá sẽ héo trước khi thân cây già đi. Suy gẫm Lời Chúa là lúc, chúng ta cho tâm linh mình được đâm rễ sâu vào mạch nước nguồn, nhờ đó tâm trí chúng ta vững mạnh hơn,
c3 “Người ấy như cây trồng gần dòng nước, sinh bông trái đúng mùa đúng tiết, lá chẳng tàn héo mọi việc người làm đều sẽ thạnh vượng”
Khi đời sống tâm linh được nuôi dưỡng khoẻ mạnh, thì thể trạng cũng sẽ được nâng đỡ. Đời sống tâm linh là một quá trình nuôi dưỡng và tăng trưởng, đến lúc đủ lớn sẽ sản sinh bông trái của Thánh Linh (Galati 5:22-23).
Hãy tiếp tục nhờ Thánh Linh của Chúa dẫn dắt chúng ta sử dụng khả năng tự chủ - bông trái tiết độ, để chọn sống trong ơn phước của Chúa, hoà nhập với lời của Ngài, để không hoà tan với thế gian
II. SỰ TRỐNG RỖNG Ở BÊN NGOÀI (4-5)
Nửa chương đầu của Thi thiên thứ 1, hoàn toàn trái ngược với phần còn lại. Đây là sự tương phản rõ rệt - giữa thế giới gian ác và thế giới phước hạnh. Đời sống người được phước thì có giá trị, còn người gian ác thì không có ích gì trong mắt Chúa
· kẻ ác (c4-5) khác nào rơm rác gió thổi bay đi, chẳng đứng nổi trong ngày phán xét, không được vào hội người công chính
Vì sao lại có sự “trống rỗng bên ngoài”?, điểm đối lập ở đây là cây có rễ, có sự sống, có giá trị sản lượng, còn rơm rác thì nhẹ, khô, vô định. Có thể cái ác nhìn bề ngoài vẫn đang hoạt động, thành công, hiện diện giữa xã hội, nhưng bên trong đã không có bóng dáng sự tăng trưởng thuộc linh, họ đã bị phân cách với Đức Chúa Trời bởi tội lỗi, hoặc bởi chính cái tôi của mình. Khi gặp sóng gió không có sức đứng vững, hoàn cảnh thay đổi là đời sống bị chênh vênh.
“rơm rác”: là lớp vỏ khô bên ngoài của hạt lúa (trấu), phần bị loại bỏ, không giữ lại, không cất vào kho.
Người Do Thái, sau khi gặt lúa, nông dân sẽ đập lúa trên sân đạp lúa, có thể dùng bò kéo hoặc gậy đập, họ tung lúa lên bằng nia, phần hạt chắc và nặng sẽ rơi xuống đất, còn rơm rác hay tro trấu sẽ bị gió thổi bay đi. Trong sự sàng lọc của gió, hạt có có giá trị sẽ được giữ lại, còn lúa rơm hoặc lúa lép, tuy nhìn bên ngoài giống nhau, nhưng không có phần lõi bên trong, nên không có trọng lượng.
Đời sống thuộc linh của Cơ đốc nhân, khi chưa gặp thử thách, nhiều khi khó phân biệt, dưới áp lực thử thách, bản chất thật sẽ bày tỏ rõ ràng hơn. Qua cơn gió, hạt chắc thì còn, hạt trấu thì bay, thử thách là sự biểu lộ bản chất của con người. Người có rễ sâu trong Lời Chúa sẽ đứng vững, còn rễ nông thì dễ bị dao động và bị cuốn đi.
Kẻ ác trong Thi thiên 1 bị ví như rơm rác, tro trấu, vẫn có mặt trên sân đạp lúa nhưng không được cất vào kho, phải bị loại bỏ. “Kẻ ác” là những người không thuộc về Chúa, người bị chi phối bởi dục vọng, bị ô nhiễm bởi tội lỗi, có lối sống chống nghịch. Người Do Thái xem kẻ ác là người chọn đi con đường sai trật trước mặt Đức Chúa Trời, là người biết điều đúng nhưng lại chọn làm điều sai, người biện minh cho tội lỗi và bình thường hoá sự sai trật của mình. Sự gian ác bắt đầu trong tâm trí, với tham muốn xấu xa (đi theo mưu kế kẻ ác), lớn lên trong sự liên kết với tội lỗi, làm điều sai trái (đứng trong đường tội nhân), cuối cùng gia nhập vào hội chống lại sự công chính (ngồi chỗ của kẻ nhạo báng)
Nó như một vòng xoáy không có hồi kết, nó sẽ cuốn lấy tất cả và nhấn chìm mọi thứ trong vòng xoáy của nó, kéo mọi thứ xuống đáy vực sâu. Đây là tình trạng tự nhiên của con người, cho đến khi quy phục Chúa Jesus Christ.
- Rô-ma 3:10 “chẳng có ai công chính” (c12) tất cả đều lầm lạc, trở nên vô ích, (c18) không kính sợ Đức Chúa Trời, (c23) phạm tội, (6:24) tiền công tội lỗi là sự chết, nhưng sự ban cho của Đức Chúa Trời là sự sống đời đời trong Đấng Chirst Jesus
Đức Chúa Trời đã mở đường cho chúng ta trở thành con cái Ngài, được bước vào hội của những người công chính, qua Đức Chúa Giê-su Christ (Giăng 14:6 Ta là đường đi chân lý và sự sống)
Sự trống rỗng ở bên ngoài nhắc nhở mỗi cơ đốc nhân, nhìn lại đời sống thuộc linh của mình mỗi ngày; có thể vẫn đi nhóm, cầu nguyện, phục vụ… nhưng bên trong, chưa bén rễ đủ sâu ở trong Chúa. Khi thuận cảnh, có thể dễ dàng đi tới, nhưng nghịch cảnh xảy ra thì con người thật sẽ được bày ra. Đức Chúa Trời không muốn của lễ mà không có tấm lòng. Có những việc chúng ta không thay đổi được nhưng có những việc chúng ta thay đổi được – đó là suy nghĩ bên trong của chúng ta, khi xử lý được bên trong, thì bên ngoài cũng sẽ được biến đổi.
Phước hạnh của Cơ đốc nhân là có thể đứng vững trước qua mọi hoàn cảnh nhờ Đấng ban thêm sức cho mình. Điều giúp cho Cơ đốc nhân vượt qua được thử thách không phải do may mắn, mà do sự lựa chọn khôn ngoan, không ghé nhà kẻ ác nhưng chọn nuôi dưỡng mình bởi nguồn sự sống từ bên trong.
III. PHƯỚC ĐẾN KHI ĐƯỢC CHÚA BIẾT (6)
Được Chúa biết đến chính là đỉnh cao của phước hạnh nội tại, vì đây không phải là điều mắt người nhìn thấy, mà là địa vị thuộc linh được xác nhận trước mặt Đức Chúa Trời. Được Chúa biết quan trọng hơn được con người biết. Có những người được nhiều người biết đến, lại không có sự bình an trong tâm hồn; nhưng có những người không nổi bật giữa thế gian mờ ảo này, nhưng từng bước đi lại được ở trong sự chăm sóc của Chúa.
Thi thiên 1 kết thúc bằng một lời xác nhận rất mạnh mẽ và quyết đoán
“Vì Đức Giê-hô-va biết đường lối người công chính, nhưng đường lối kẻ ác sẽ bị diệt vong”
Chữ “biết” ở đây có tính chất cao hơn là sự “nhận diện” hay biết thông tin. “biết” trong nguyên ngữ “yōdēa” nghĩa là thân mật, sự quan tâm giữa người đó với Chúa, (như Chúa biết Apraham (Sáng 18:19), sự nhận biết này chủ động bảo vệ và hướng dẫn. Vì thế Đức Giê-hô-va không chỉ biết con đường của người công chính; Ngài còn bảo vệ những ai thuộc về Ngài, như lời xác quyết trong Thi thiên 145:20 “Đức Giê-hô-va bảo vệ mọi người yêu mến Ngài, nhưng huỷ diệt mọi kẻ ác”
Điều này cũng được minh hoạ qua hình ảnh Chúa Jesus phân chia chiên và dê: người công bình được thừa hưởng vương quốc thiên đàng (c34), kẻ ác thì đi vào lửa đời đời (c41) (Ma-thi-ơ 25:31-46)
Nhưng dù là con đường người công chính hay kẻ ác - cả 2 đều ở dưới sự quan sát của Đấng Toàn Tri, tất cả đều phơi bày trước mặt Chúa (Hê-bơ-rơ 4:13)
Khi Chúa phân biệt dân Ngài với kẻ ác, Ngài chia làm 2 nhóm
- Hội người công chính, sinh bông trái thuộc linh, đứng trước sự hiện diện của Đức Chúa Trời,
- Hội kẻ nhạo bánh, suy nghĩ nông cạn, sẽ không đứng nổi trong ngày phán xét
Người công chính có thể trải qua những giai đoạn mà không ai hiểu thay được, những giai đoạn không ai ghi nhận, nhưng họ không đơn độc, vì con đường của họ đi, là con đường có sự quang phòng của Đức Giê-hô-va. Chính sự nhận biết này, tạo nên sự vững vàng cho tâm linh của họ. Chúng ta không cần chứng minh mình trước mặt con người, vì chúng ta được xác nhận bởi Đấng Toàn Tri.
Giữa vô vàn thử thách, bởi giá trị đời sống của sự lựa chọn khôn ngoan này, không đặt trên sự công nhận của con người bên ngoài, nhưng đặt trên mối tương giao mật thiết với Chúa. Chúa biết rõ chúng ta thuộc về Ngài.
Vì thế, hãy vững lòng, bền chí vì Chúa “biết” chúng ta rất rõ
Thi thiên 139:1–4 “Đức Giê-hô-va biết rõ con, khi ngồi, khi đứng dậy; từ xa Chúa biết rõ tư tưởng con. Chúa xem xét lối con đi, chỗ con nằm nghỉ, và biết các đường lối con, lời chưa ở trên lưỡi con, Ngài đã biết hết rồi.
II Ti-mô-thê 2:19 “Chúa biết những ai thuộc về Ngài.”
Lời kết
Thi thiên thứ 1 cung cấp cái nhìn sâu sắc, về sự lựa chọn khôn khoan, cho nếp sống đạo đức của một cơ đốc nhân. Phước hạnh cho người tin kính, mang đặc tính của sự công chính, yêu thương và vâng phục, tách biệt khỏi thế gian mờ tối.
Trong mọi hoàn cảnh sống, kể cả thuộc linh lẫn thuộc thể, mỗi người đều phải đối diện với những quyết định, chính những quyết định đó sẽ dẫn đến con đường phước hạnh hay rủa sả. Kết quả của đời sống không phải là ngẫu nhiên, nhưng do sự lựa chọn đặt trên nền tảng luật pháp của Đức Giê-hô-va. Chọn hoặc không chọn. Chọn đi với Chúa là không chọn đi theo đường lối kẻ ác, chọn đứng về phía Ngài là không chọn đứng trong đường tội nhân.
Nhờ ơn Chúa, chúng ta sẽ có quyết định cho lựa chọn cách đúng đắn. Chọn đi theo sự hướng dẫn của Chúa, chọn đứng trong hội người công chính, và chọn bước đi trong Đức Thánh Linh. Nguyện xin Thánh Linh Chúa giúp mỗi ông bà anh chị em, biết chọn đi đúng hướng, đứng đúng nơi, ngồi đúng chỗ - đời sống đâm rễ thật sâu trong Lời của Chúa, sản sinh bông trái Thánh Linh, và kinh nghiệm đời sống phước hạnh, trong ân điển của Giê-hô-va Đức Chúa Trời. Amen